Theo-24 Sr (theofylline) – patiëntinformatie
Theo-24 Sr bevat theofylline met verlengde afgifte (Sr = slow release). Het middel wordt gebruikt bij bepaalde ademhalingsproblemen, vooral wanneer een langdurige luchtwegverwijding gewenst is. In deze informatie leest u wat het middel doet, hoe het werkt in het lichaam, hoe u het meestal gebruikt en waar u op moet letten.
Let op: gebruik dit middel alleen zoals geadviseerd door uw zorgverlener. De dosering is persoonlijk en kan veranderen op basis van uw leeftijd, lichaamsgewicht, andere geneesmiddelen en (soms) uw rookgedrag.
Basisinformatie over Theo-24 Sr
| Onderdeel | Informatie |
|---|---|
| Werkzame stof | Theofylline |
| Farmaceutische vorm | Tablet/capsule met verlengde afgifte (Sr) |
| Belangrijk kenmerk | Langzame afgifte voor een stabieler effect gedurende de dag |
| Gebruik | Onderhoudsbehandeling bij luchtwegklachten (met name bronchospasme) |
| ATC/therapeutische groep | luchtwegverwijders; xanthinederivaat (theofylline) |
Wat is theofylline en hoe werkt Theo-24 Sr?
Theofylline is een luchtwegverwijdend en ontspannend middel voor de gladde spieren van de luchtwegen. Theo-24 Sr helpt daardoor de vernauwing van de bronchiën te verminderen.
Mogelijke mechanismen van werking
- Remming van fosfodiësterase (waardoor intracellulair meer cAMP ontstaat) → ontspanning van luchtwegspieren.
- Antagonisme van adenosinereceptoren → vermindering van bronchoconstrictie en mogelijk verbetering van luchtwegfunctie.
- Ontstekingsmodulerende effecten (o.a. via invloed op mediatoren) – dit kan bijdragen aan het onderhoudseffect.
Door de verlengde afgifte ontstaat er een meer geleidelijke opname, wat helpt om gedurende langere tijd een werkzaam niveau te behouden. Daardoor wordt het doorgaans 1–2 keer per dag gebruikt, afhankelijk van de voorgeschreven dosering.
Farmacokinetiek: hoe gaat Theo-24 Sr door het lichaam?
Theofylline is een geneesmiddel waarbij de spiegel in het bloed belangrijk kan zijn. Te lage niveaus geven onvoldoende effect, terwijl te hoge niveaus kunnen leiden tot bijwerkingen. Daarom houdt men in sommige situaties rekening met bloedspiegels.
Opname en verdeling
- Verlengde afgifte: de tablet/capsule geeft theofylline langzaam vrij zodat de concentratie in het bloed geleidelijk stijgt.
- Theofylline wordt opgenomen via het maagdarmkanaal, met variatie tussen personen.
- Het middel verdeelt zich in het lichaam en komt o.a. in de longen terecht, waar het zijn effect uitoefent.
Afbraak en uitscheiding
- Theofylline wordt voornamelijk in de lever afgebroken door enzymen (o.a. CYP’s).
- De uitscheiding gebeurt vooral via de nieren (met urine) voor metabolieten en in kleinere mate als onveranderde stof.
- Omdat leverenzymen door andere medicijnen (en roken) kunnen veranderen, kan de theofyllinespiegel verschuiven.
Belang van therapeutische spiegel (praktijk)
In de praktijk kan de arts (of apotheek) in bepaalde situaties adviseren om de theofyllinebloedspiegel te controleren. Dit is vooral relevant bij:
- veranderde klachten of onvoldoende effect;
- bijwerkingen die passen bij hogere spiegels;
- gestoorde leverfunctie, nierproblemen of bij ouderen;
- gebruik van middelen die interacties geven (zie verderop);
- rookgedrag dat verandert (starten/stoppen).
Wanneer wordt Theo-24 Sr gebruikt?
Theo-24 Sr wordt gebruikt als onderhoudsbehandeling bij aandoeningen waarbij bronchospasme (vernauwing van de luchtwegen) een rol speelt. In Nederland wordt theofylline doorgaans ingezet wanneer aanvullende of alternatieve onderhoudsopties nodig zijn, afhankelijk van uw situatie.
- Chronische obstructieve longziekte (COPD): ondersteuning bij onderhoud bij luchtwegvernauwing.
- Astma (onderhoud) bij geselecteerde patiënten: wanneer andere onderhoudsbehandelingen onvoldoende effect geven of niet passend zijn.
Theo-24 Sr is meestal niet bedoeld voor snelle verlichting tijdens een plotselinge benauwdheid. Daarvoor gebruiken veel patiënten een kortwerkende luchtwegverwijder volgens behandelplan.
Hoe werkt het in de praktijk: timing en gebruiksgemak
Theo-24 Sr met verlengde afgifte is bedoeld om gedurende een langere periode werkzaam te zijn. Het is daarom belangrijk om uw innamemomenten consequent te houden.
- Volg het voorschrift van uw arts/apotheker. Vaak wordt het middel één- of tweemaal daags gebruikt, met ongeveer dezelfde tijdsafstand.
- Neem het middel op vaste tijdstippen in zodat de spiegel stabiel blijft.
- Gebruik het middel niet “naar behoefte” zoals een noodmedicatie bij benauwdheid.
Als u een dosis vergeet, neem dan niet automatisch een dubbele dosis. Neem contact op met uw apotheek voor advies over wat u moet doen in uw specifieke situatie.
Dosering: wat is een gebruikelijke richtlijn?
De exacte dosering van theofylline is sterk afhankelijk van individuele factoren. Daarom wordt de dosis vaak afgestemd op: leeftijd, lichaamsgewicht, leverfunctie, rookstatus en het gebruik van andere geneesmiddelen. Hieronder staat een algemene beschrijving van hoe dosering in de praktijk wordt benaderd.
Algemene doseringsprincipes
- Start laag en bouw op indien nodig (vooral bij ouderen, leverproblemen of gevoeligheid).
- De therapeutische dosering ligt tussen een werkzame en een te hoge (toxische) zone.
- Bij sommige patiënten is controle van theofyllinespiegel aangewezen om de optimale dosis te vinden.
Voorbeeld van innameschema’s (ter illustratie)
De onderstaande schema’s zijn niet bedoeld als persoonlijk advies, maar om het soort patroon te laten zien dat vaak wordt gehanteerd bij verlengde afgifte. Volg altijd uw eigen voorgeschreven schema:
- 1x per dag: vaste tijd, bijvoorbeeld ‘s avonds of volgens advies.
- 2x per dag: met een gelijkmatige tussenpoos (bv. ochtend en avond).
Neem nooit op eigen initiatief meer of minder dan is afgesproken. Bij twijfel: neem contact op met uw apotheek.
Hoe gebruikt u Theo-24 Sr correct?
Inname-instructies
- Neem de tabletten/capsules in hun geheel zoals voorgeschreven. Verpletteren, kauwen of breken kan de verlengde afgifte verstoren en leiden tot een te hoge piek.
- Neem uw dosis met voldoende water.
- Probeer uw innametijden zo regelmatig mogelijk te houden.
Praktische tips om bijwerkingen te verminderen
- Als u last heeft van maag-/darmklachten: gebruik het middel op een manier die past bij uw behandelplan en verdraagzaamheid (soms kan timing met voedsel helpen; zie ook “Voeding en voedselinteracties”).
- Vermijd plotselinge veranderingen in roken (zie interacties).
- Noteer in een lijstje bij nieuwe middelen of bijwerkingen wanneer u startte en wat u voelde. Dit helpt om een mogelijke interactie sneller te herkennen.
Voeding: interactie met eten en drinken
De opname van theofylline kan door eten en de samenstelling van maaltijden worden beïnvloed. Bij sommige patiënten kan eten:
- de opname vertragen of de piek afvlakken;
- de verdraagbaarheid verbeteren (bij maagklachten).
Omdat de effecten per persoon kunnen verschillen, is het verstandig om een vaste routine te volgen: neem Theo-24 Sr meestal op vergelijkbare wijze ten opzichte van maaltijden. Als uw apotheek of arts u specifieke instructies gaf (bv. “met voedsel” of “op nuchtere maag”), volg die dan.
Alcohol en Theo-24 Sr: waar moet u op letten?
Alcohol kan de werking en veiligheid van theofylline beïnvloeden, o.a. via levermetabolisme en wisselende effecten op het lichaam. Alcoholgebruik kan bovendien de kans op bijwerkingen zoals duizeligheid, hartkloppingen of maagklachten vergroten.
- Beperk alcoholgebruik tot een minimum en bespreek dit met uw apotheek/arts.
- Vermijd “binge drinking” (veel alcohol in korte tijd).
- Als u na alcohol benauwdheid, hartkloppingen of onwel gevoel opmerkt: stop en neem contact op met een zorgverlener.
Interacties met andere geneesmiddelen
Theofylline heeft een hoge kans op interacties. Veel middelen kunnen de afbraak vertragen of versnellen. Dat kan leiden tot te hoge of te lage theofyllinewaarden. Hieronder staan de belangrijkste soorten interacties die in de praktijk relevant zijn. Raadpleeg altijd uw apotheek bij het starten, stoppen of wijzigen van medicijnen.
Voorbeelden van middelen die de theofyllinespiegel kunnen verhogen
- Bepaalde antibiotica (o.a. macroliden) en sommige andere antibiotica.
- Sommige antischimmelmiddelen.
- Bepaalde hartmedicatie en andere middelen die leverenzymen beïnvloeden.
- Middelen die de leverafbraak remmen (o.a. via CYP-remming).
Voorbeelden van middelen die de theofyllinespiegel kunnen verlagen
- Rifampicine en sommige andere middelen die enzymen activeren.
- Sommige anti-epileptica die enzymen stimuleren.
- Roken (nicotine op zich is niet altijd het hele verhaal; de stofwisseling van theofylline verandert vooral door polycyclische stoffen in rook). Verandering van roken (stoppen of starten) kan de spiegel merkbaar beïnvloeden.
Andere aandachtspunten
- Noodmedicatie: andere luchtwegverwijders (zoals kortwerkende middelen) kunnen samen gebruik geven met variabele effecten op hartslag.
- Cafeïne: grote hoeveelheden koffie/energydrinks kunnen bij sommige mensen klachten versterken (o.a. door stimulantia en mogelijke invloed op tolerantie).
- Antistolling of plasmiddelen: afhankelijk van het specifieke middel kan monitoring nodig zijn.
Vertel uw apotheek altijd welke geneesmiddelen u gebruikt, inclusief kruidenpreparaten, supplementen en middelen “op eigen initiatief”.
Veiligheid: bijwerkingen en wanneer hulp nodig is
Zoals bij elk geneesmiddel kan Theo-24 Sr bijwerkingen veroorzaken. Theofylline bevindt zich in een geneesmiddelgroep waarbij de kans op bijwerkingen kan toenemen bij te hoge doseringen of bij interacties.
Veelvoorkomende of bekende bijwerkingen
- Maag-darmklachten: misselijkheid, maagpijn, brandend maagzuur, braken of diarree.
- Zenuwstelsel: hoofdpijn, trillen, onrust of slapeloosheid.
- Hart en vaatstelsel: hartkloppingen of een snellere hartslag.
Signalen die passen bij hogere theofyllinewaarden (spoedattentie)
Neem direct contact op met uw zorgverlener (of bel spoednummer in Nederland bij ernstige klachten) bij symptomen die wijzen op overdosering of ernstige bijwerkingen, zoals:
- ernstige misselijkheid/braken of niet kunnen binnenhouden van voedsel/vocht;
- hevige onrust, verwardheid of insulten (stuipen);
- ernstige hartkloppingen, flauwvallen of ritmestoornissen;
- aanhoudende duizeligheid of duidelijke verslechtering van uw toestand.
Risicogroepen
- Ouderen (langzamere afbraak kan de spiegel verhogen).
- Leverproblemen (afbraak verminderd).
- Hart- of hartritmestoornissen in voorgeschiedenis.
- Interactie-gevoelige situaties (veel andere medicatie).
- Verandering in roken.
Contra-indicaties en speciale situaties
Afhankelijk van uw medische situatie kan het zijn dat Theo-24 Sr niet geschikt is of extra voorzichtigheid vereist. Bespreek met uw apotheek/arts als u één van onderstaande punten heeft:
- overgevoeligheid voor theofylline of hulpstoffen;
- ernstige hartritmestoornissen;
- ernstige leverstoornissen;
- maag-/darmproblemen die verergeren door medicatie;
- actueel gebruik van middelen met belangrijke interacties.
Recente richtlijnen en “best practice” (Nederland)
In Nederland worden bij COPD en astma behandelkeuzes meestal gemaakt volgens geactualiseerde richtlijnen en lokale afspraken. In veel gevallen vormen inhalatiebehandelingen (zoals luchtwegverwijders en inhalatiecorticosteroïden) de basis. Theofylline kan daarbij als aanvullende onderhoudsoptie worden overwogen in geselecteerde situaties.
Omdat theofylline een smalle veiligheidsmarge kan hebben en interacties vaak voorkomen, staat in de praktijk centraal:
- afstemming van dosering op individuele factoren;
- waakzaamheid voor interacties;
- mogelijk meten van theofyllinespiegels bij risico op afwijkende concentraties of bij klachten.
Uw apotheek kan u helpen bij het controleren van interacties met uw medicatielijst en kan adviseren of spiegelcontrole zinvol is.
Alternatieve opties
Afhankelijk van uw diagnose (COPD of astma), ernst en eerdere behandelingen kunnen andere geneesmiddelen of behandelstrategieën passend zijn. Mogelijke alternatieven (ter illustratie) zijn:
- Inhalatie-luchtwegverwijders (kort- of langwerkend), vaak de voorkeur als onderhoudsbehandeling bij luchtwegvernauwing.
- Inhalatiecorticosteroïden bij astma of bij COPD in geselecteerde omstandigheden.
- Andere onderhoudsmedicatie naast of in plaats van theofylline, afhankelijk van uw situatie.
- Niet-medicamenteuze ondersteuning: stoppen met roken, longrevalidatie en vaccinaties volgens advies.
Vraag uw arts of apotheek welke opties passen bij uw persoonlijke behandelplan en waarom theofylline in uw geval is gekozen.
Market- en juridisch/informatieve context (Nederland)
In Nederland is de beschikbaarheid van geneesmiddelen onderhevig aan geldende wet- en regelgeving, inclusief richtlijnen voor kwaliteit, veiligheid en registratie van geneesmiddelen. Online apotheken bieden geneesmiddelen aan conform de regels voor verkoop op afstand, met aandacht voor juiste informatievoorziening en levering.
Voor theofylline geldt in het bijzonder dat door de interacties en de mogelijke noodzaak van dosisaanpassing, het belangrijk is om uw medicatielijst up-to-date te houden en contact op te nemen bij veranderingen.
Levering en beschikbaarheid via online apotheek
Theo-24 Sr is in Nederland beschikbaar via apotheken. De exacte levertermijn kan variëren afhankelijk van:
- voorraad en distributie;
- uw woonplaats;
- eventuele tijdelijke onderbrekingen in levering.
Online bestellingen worden doorgaans met betrouwbare koeriersdiensten geleverd. Bij sommige items kan er een wachttijd zijn; u ziet dat meestal bij het afronden van de bestelling of in uw orderstatus. Uw apotheek kan u informeren over alternatieven of herlevering indien een product tijdelijk niet op voorraad is.
Praktische checklist voor gebruik (samenvatting)
- Neem Theo-24 Sr op vaste tijden.
- Neem de tablet/capsule in zijn geheel (niet breken/kauwen).
- Vermijd grote, plotselinge veranderingen in roken.
- Check interacties bij nieuwe medicijnen, supplementen en kruidenmiddelen.
- Wees alert op mogelijke signalen van hogere theofyllinewaarden: hartkloppingen, ernstige misselijkheid, onrust of verwardheid.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Hoe lang duurt het voordat Theo-24 Sr effect heeft?
Theo-24 Sr is bedoeld voor onderhoud en heeft daardoor een geleidelijk effect. Bij sommige mensen kan verbetering merkbaar worden na enkele dagen, afhankelijk van de ernst en van de individuele farmacokinetiek. Vraag uw apotheek of arts wat u realistisch kunt verwachten in uw situatie.
Is Theo-24 Sr geschikt bij plotselinge benauwdheid?
Theo-24 Sr is doorgaans niet bedoeld als snelle “noodmedicatie”. Gebruik bij plotselinge benauwdheid een middel zoals afgesproken in uw behandelplan (meestal een kortwerkende inhalatie).
Mag ik Theo-24 Sr met voedsel innemen?
Volg uw persoonlijke instructies. In het algemeen kan voedsel de verdraagbaarheid verbeteren en soms invloed hebben op de opname. Als uw arts/apotheek een vaste manier adviseerde (met of zonder voedsel), houd u daaraan vast.
Wat gebeurt er als ik een dosis vergeet?
Neem niet automatisch een dubbele dosis. Neem contact op met uw apotheek voor advies over het beste moment om de volgende dosis in te nemen. Dit hangt af van hoe laat u de dosis gemist heeft en hoe uw schema is.
Kan ik stoppen met Theo-24 Sr als mijn klachten minder worden?
Stop niet op eigen initiatief. Bij COPD of astma kan onderhoudsmedicatie nodig zijn om klachten te voorkomen. Overleg met uw arts/apotheek als u denkt dat afbouw of wijziging passend is.
Welke interacties zijn het belangrijkst?
De belangrijkste interacties zijn middelen die theofylline-enzymen in de lever beïnvloeden. Ook antibiotica, antischimmelmiddelen en middelen tegen epilepsie kunnen relevant zijn. Daarnaast is veranderend roken een belangrijk punt. Laat uw apotheek uw actuele medicatielijst controleren.
Waarom is bloedspiegelcontrole soms nodig?
Omdat theofylline een geneesmiddel is waarvan de therapeutische en toxische effecten dichter bij elkaar kunnen liggen, kan controle helpen om de juiste dosis te bereiken. Dat is vooral relevant bij risicofactoren (ouderdom, leverproblemen, interacties) of bij bijwerkingen.
Kan ik koffie of energiedrinks gebruiken?
Matig gebruik is meestal mogelijk, maar grote hoeveelheden cafeïne of energiedrinks kunnen klachten zoals onrust of hartkloppingen versterken. Bespreek uw routine met uw apotheek als u gevoelig bent of bij klachten.
Wat moet ik doen als ik bijwerkingen krijg?
Bij milde bijwerkingen (bijv. lichte misselijkheid) kunt u contact opnemen met uw apotheek voor advies. Bij ernstige klachten of alarmsymptomen (o.a. verwardheid, insulten, ernstige ritmestoornissen) neem direct contact op met een zorgverlener.
Tot slot
Theo-24 Sr (theofylline met verlengde afgifte) kan een rol spelen in de onderhoudsbehandeling van COPD of geselecteerde astmapatiënten. Het is belangrijk om de juiste dosis te gebruiken, consistent op tijd in te nemen, en alert te zijn op interacties (met name andere geneesmiddelen en veranderend roken). Met goede begeleiding door uw apotheek en arts kunt u het middel zo veilig en effectief mogelijk gebruiken.

